Jak czytać wskaźniki EU, EK i EP na świadectwie energetycznym? Przewodnik po parametrach energetycznych

• EU (Energia Użytkowa): Pokazuje jakość bryły i izolacji (ile ciepła „ucieka” z domu).
• EK (Energia Końcowa): To wskaźnik najbliższy Twojemu portfelowi – pokazuje realne zużycie paliwa/energii.
• EP (Energia Pierwotna): Wskaźnik „ekologiczno-urzędowy”, kluczowy dla zgodności z przepisami WT 2021.
• Jednostka: Wszystkie parametry podaje się w $kWh/(m^2 \cdot rok)$.
• Zasada: Im niższa wartość każdego ze wskaźników, tym budynek jest bardziej energooszczędny.

Otrzymujesz świadectwo energetyczne i widzisz trzy tajemnicze skróty: EU, EK i EP. Każdy ma inną wartość, a Ty nie wiesz, który z nich decyduje o tym, czy Twój dom jest „oszczędny”, czy jest „energetycznym wampirem”.

Poleganie tylko na wskaźniku EP (który najczęściej promują urzędy) może być mylące. Możesz mieć dom z niskim EP dzięki fotowoltaice, ale z fatalną izolacją, co oznacza, że zimą i tak będziesz marznąć przy nieszczelnych oknach. Bez zrozumienia tych różnic, nie ocenisz realnej wartości nieruchomości.

W tym przewodniku rozbiję te wskaźniki na czynniki pierwsze. Dowiesz się, który z nich mówi o jakości ścian, który o rachunkach, a który o ekologii.

1. EU – Energia Użytkowa (Potrzeby budynku)

EU określa, ile energii budynek potrzebuje „sam z siebie”, aby zapewnić komfort mieszkańcom (ogrzewanie, wentylacja, ciepła woda).

Wyobraź sobie budynek jako dziurawe wiadro. EU mówi nam, jak duże są dziury w tym wiadrze. Jeśli dom ma świetną izolację i rekuperację, EU będzie niskie. Jeśli ściany są zimne, a okna nieszczelne – EU poszybuje w górę.

• Na co wpływa: Izolacja ścian, dachu, jakość okien, obecność mostków termicznych.
• Dla kogo ważny: Dla budujących dom – to on mówi, czy projektant i ekipa od ociepleń spisali się dobrze.

2. EK – Energia Końcowa (Twoje rachunki)

EK to energia, którą faktycznie kupujesz od dostawcy (gaz, prąd, węgiel, drewno). Uwzględnia ona sprawność Twojego systemu grzewczego.

Wracając do analogii wiadra: EK mówi nam, ile wody musimy dolać do wiadra, uwzględniając, że trochę rozlejemy po drodze (straty na przesyle i sprawności kotła).

Przykład: Jeśli masz stary kocioł gazowy o niskiej sprawności, Twoje EK będzie znacznie wyższe niż EU. Jeśli masz nowoczesną pompę ciepła, EK będzie niższe, bo system „produkuje” więcej energii, niż pobiera z sieci.

• Dla kogo ważny: Dla właściciela nieruchomości – to od EK zależą Twoje miesięczne przelewy do gazowni czy elektrowni.

3. EP – Energia Pierwotna (Wymogi prawne i ekologia)

EP to wskaźnik, który budzi najwięcej emocji, bo to on widnieje na „suwaku” na pierwszej stronie świadectwa. Określa on wpływ budynku na środowisko. Uwzględnia nie tylko to, ile energii zużywasz, ale też skąd ona pochodzi (surowce kopalne vs OZE).

Wskaźnik ten oblicza się, mnożąc EK przez współczynnik nakładu ($w_i$).

• Dla biomasy (drewno, pellet) współczynnik ten wynosi zaledwie 0,2.
• Dla prądu z sieci wynosi on aż 2,5 (ponieważ w Polsce prąd wciąż pochodzi głównie z węgla).

To oznacza, że dom ogrzewany prądem może mieć niskie EK (małe rachunki), ale bardzo wysokie EP (zły wynik na świadectwie), chyba że zainstalujesz fotowoltaikę.

FAQ

Dlaczego mam niskie rachunki, a moje EP jest bardzo wysokie?

Prawdopodobnie ogrzewasz dom prądem (np. kable grzejne lub grzejniki elektryczne) bez fotowoltaiki. Prąd z sieci ma w Polsce bardzo wysoki współczynnik nakładu energii pierwotnej, co „psuje” wynik EP, mimo że realne zużycie energii (EK) może być umiarkowane.

Jaka wartość EU jest dobra dla domu energooszczędnego?

Przyjmuje się, że domy energooszczędne powinny mieć $EU \leq 40\ kWh/(m^2 \cdot rok)$. Domy pasywne schodzą nawet poniżej $15\ kWh/(m^2 \cdot rok)$.

Czy mogę sprzedać dom, jeśli EP przekracza normy WT 2021?

Tak. Normy WT 2021 dotyczą nowo budowanych domów oraz tych, które przechodzą istotną przebudowę. Przy sprzedaży starego domu świadectwo ma jedynie charakter informacyjny dla kupującego.

Podsumowanie

Nie daj się zwieść tylko jednej liczbie. Chcąc kupić lub zbudować dobry dom, szukaj balansu:

1. Niskie EU zapewni Ci komfort i ciepłe ściany.
2. Niskie EK zapewni niskie koszty eksploatacji.
3. Niskie EP sprawi, że dom będzie nowoczesny w świetle prawa i łatwiejszy do sprzedania w przyszłości (szczególnie po wprowadzeniu klas energetycznych w 2026 roku).

Który z tych parametrów na Twoim świadectwie najbardziej Cię zaskoczył?

Sprawdź też:

• Gdzie zamówić Świadectwo Charakterystyki Energetycznej?