By Marcin / 26 lutego, 2026
- Białe certyfikaty (Świadectwa Efektywności Energetycznej) to realna gotówka, którą możesz odzyskać za przeprowadzoną termomodernizację.
- Wniosek o wydanie certyfikatów musi zostać złożony do URE przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac modernizacyjnych.
- Wartość jednego certyfikatu zależy od ilości zaoszczędzonej energii, mierzonej w jednostkach toe (tona oleju ekwiwalentnego).
- W 2026 roku białe certyfikaty stają się kluczowym elementem finansowania inwestycji OZE, pozwalając skrócić czas zwrotu z inwestycji nawet o 20-30%.
- Audyt efektywności energetycznej jest niezbędnym dokumentem, aby ubiegać się o to wsparcie.
Jeśli śledzisz mojego bloga, to wiesz, że zawsze szukam sposobów na to, jak sprawić, by transformacja energetyczna nie była tylko kosztem, ale przede wszystkim inwestycją, która się spłaca. Często piszę o fotowoltaice czy pompach ciepła, ale dzisiaj zajmiemy się czymś, co nazywam „ukrytym skarbem polskiego systemu energetycznego”. Mowa o białych certyfikatach.
Zacznę od tego, co widzę na co dzień: setki przedsiębiorców i deweloperów przeprowadza genialne projekty termomodernizacyjne, wymienia oświetlenie na LED czy modernizuje kotłownie, a potem… zostawia pieniądze na stole. Dlaczego? Bo nie wiedzą, że za te oszczędności państwo, a konkretnie system giełdowy, może im zapłacić. Przygotowałem ten artykuł, abyś Ty nie popełnił tego błędu. Wyjaśniam krok po kroku, białe certyfikaty co to jest, jak je zdobyć w 2026 roku i dlaczego to właśnie teraz jest najlepszy moment, by się nimi zainteresować.
Białe certyfikaty co to właściwie jest? Wyjaśniam bez owijania w bawełnę
Jeśli miałbym wytłumaczyć to najprościej: wyobraź sobie, że za każdą zaoszczędzoną megawatogodzinę prądu lub gigadżul ciepła dostajesz „punkty”, które możesz wymienić na żywą gotówkę na giełdzie. Te punkty to właśnie białe certyfikaty. Formalnie nazywamy je Świadectwami Efektywności Energetycznej.
Moim zdaniem to jeden z najuczciwszych mechanizmów wsparcia. Nie dostajesz pieniędzy za to, że „chcesz” być eko, ale za to, że realnie zużywasz mniej energii. System ten został stworzony, aby zmobilizować rynek do oszczędzania. Na czym polegają białe certyfikaty w praktyce? To mechanizm rynkowy, w którym podmioty sprzedające energię (np. Twoja elektrownia czy gazownia) mają ustawowy obowiązek wykazania się oszczędnościami energii u odbiorców końcowych. Jeśli same nie oszczędzą wystarczająco dużo, muszą kupić te „oszczędności” od kogoś innego – np. od Ciebie.
Czy białe certyfikaty to papiery wartościowe? Tak, w sensie prawnym są to zbywalne prawa majątkowe, które są notowane na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Oznacza to, że ich cena zależy od podaży i popytu, dokładnie tak jak akcje na giełdzie.
Ile możesz zarobić? Białe certyfikaty cena i jednostka toe
Przejdźmy do konkretów, bo to one interesują moich czytelników najbardziej. W systemie białych certyfikatów operujemy jednostką o nazwie toe (tona oleju ekwiwalentnego).
Co to jest toe i jak to przeliczyć?
Może brzmi to technicznie, ale jako Twój przewodnik po OZE, wyjaśnię to na przykładzie. Jedno toe to ilość energii, którą można uzyskać z jednej tony ropy naftowej.
- Ile wynosi toe? 1 toe to równowartość 11,63 MWh (megawatogodzin) energii elektrycznej lub 41,868 GJ (gigadżuli) ciepła.
- Ile toe na biały certyfikat? System jest tak skonstruowany, że 1 tona oleju ekwiwalentnego zaoszczędzonej energii rocznie odpowiada jednemu białemu certyfikatowi.
Ile jest warte 1 toe i jaka będzie cena w 2026 roku?
To pytanie, które zadaje mi każdy deweloper planujący inwestycję. Białe certyfikaty cena zależy od notowań na TGE. W ostatnich latach obserwowaliśmy tu sporą zmienność.
- Historycznie cena oscylowała w okolicach opłaty zastępczej.
- Ile będzie kosztować 1 toe w 2026 roku? Moje prognozy, oparte na rosnących wymogach unijnych, wskazują, że cena będzie się stabilizować w granicach 2200 – 2700 zł za 1 toe.
- Ile kosztuje jeden biały certyfikat? Dokładnie tyle, ile wynosi aktualny kurs za 1 toe oszczędności średniorocznej.
Warto zauważyć, że przy dużych projektach termomodernizacyjnych, gdzie oszczędzamy dziesiątki lub setki toe, mówimy o kwotach rzędu setek tysięcy złotych czystego zysku.
Białe certyfikaty audyt – pierwszy i najważniejszy krok
Nie ma białych certyfikatów bez audytu. To jest moment, w którym wielu inwestorów odpada, bo przeraża ich biurokracja. Wyjaśniam: to nie jest takie trudne, jeśli masz odpowiedniego eksperta.
Białe certyfikaty audyt efektywności energetycznej to dokument, który musi przygotować uprawniony audytor. Musi on wykazać, ile energii zużywasz teraz, a ile będziesz zużywać po modernizacji. Różnica to Twój zysk. Bardzo ważna uwaga: Audyt musi zostać przeprowadzony, a wniosek do białe certyfikaty URE (Urząd Regulacji Energetyki) złożony ZANIM podpiszesz umowę z wykonawcą robót. Jeśli najpierw wyremontujesz dach, a potem zgłosisz się po certyfikaty – pieniądze przepadną. To błąd, który widzę zbyt często.
Ile kosztuje audyt 2026?
Ceny usług audytorskich wzrosły, ale wzrosła też ich jakość. Średnio za profesjonalny audyt pod białe certyfikaty dla średniej wielkości obiektu zapłacisz od 5 000 do 40 000 zł. Pamiętaj jednak, że ten koszt często zwraca się z nawiązką już przy pierwszej transzy sprzedanych certyfikatów.
Dla kogo są białe certyfikaty?
System jest szeroki, ale nie każdy wie, jak z niego skorzystać. Rozbijmy to na konkretne grupy:
1. Deweloperzy i Spółdzielnie
Jeśli planujesz białe certyfikaty termomodernizacja bloku mieszkalnego, wymianę węzła cieplnego czy montaż nowoczesnego oświetlenia na klatkach schodowych – jesteś idealnym kandydatem. Dla deweloperów budujących całe osiedla, wdrożenie systemów zarządzania energią może przynieść gigantyczne oszczędności, które potem zamienisz na certyfikaty.
2. Przedsiębiorcy i Właściciele Hal
Wymiana starych silników w maszynach, modernizacja linii produkcyjnej, a nawet odzysk ciepła z procesów technologicznych. To są realne „kopalnie” białych certyfikatów. Białe certyfikaty co to dla firmy? To darmowy kapitał obrotowy.
3. Agenci Nieruchomości
Twoja rola polega na uświadamianiu klientów. Sprzedajesz budynek do remontu? Powiedz kupującemu: „Jeśli zrobisz tu termomodernizację i wystąpisz o białe certyfikaty, odzyskasz część nakładów”. To buduje Twoją eksperckość i pomaga domknąć transakcję.
Białe certyfikaty a pomoc publiczna – o czym musisz wiedzieć?
To jest śliski temat i często wywołuje spore zamieszanie. Czy białe certyfikaty to pomoc publiczna? Zasadniczo – tak. Uzyskanie świadectw efektywności energetycznej jest traktowane jako korzyść finansowa pochodząca z zasobów państwowych (pośrednio przez mechanizm giełdowy).
Istnieją jednak sytuacje, kiedy pomoc nie stanowi pomocy publicznej w pełnym tego słowa znaczeniu (np. mieści się w limitach de minimis). Musisz być ostrożny, jeśli łączysz białe certyfikaty z innymi dotacjami, np. z funduszy unijnych czy programów krajowych. Często nie można „brać dwa razy za to samo”. Zawsze sprawdzaj regulamin konkretnego konkursu o dofinansowanie.
Jak księgować białe certyfikaty?
Z punktu widzenia księgowego, przyznanie certyfikatów to moment powstania przychodu w momencie ich sprzedaży na giełdzie. Same dokumenty w portfelu inwestycyjnym wycenia się zazwyczaj według wartości godziwej. Polecam tutaj konsultację z doradcą podatkowym, ponieważ błędne zaksięgowanie może narazić firmę na niepotrzebne kontrole.
Kto kupuje i kto sprzedaje? Mechanizm rynkowy
Abyś lepiej zrozumiał ten ruch branżowy, musisz wiedzieć, kto jest po drugiej stronie transakcji.
- Kto ma obowiązek umorzenia białych certyfikatów? Są to tzw. podmioty zobowiązane. Przede wszystkim firmy energetyczne sprzedające prąd, gaz czy ciepło do odbiorców końcowych. Ustawa nakłada na nie obowiązek corocznego oszczędzania energii lub płacenia wysokiej opłaty zastępczej.
- Kto kupuje białe certyfikaty? Właśnie te firmy energetyczne. Wolą one kupić certyfikat od Ciebie na giełdzie (zazwyczaj nieco taniej niż wynosi opłata zastępcza), niż wpłacać pieniądze do budżetu państwa.
- Czym jest certyfikowany biały? To potoczne określenie audytora lub eksperta, który posiada uprawnienia do weryfikacji oszczędności. Bez jego podpisu URE nie wyda świadectwa.
Techniczne „Jak to działa”: Od pomysłu do gotówki
Przygotowałem listę kroków, abyś wiedział, czego się spodziewać:
- Analiza przedinwestycyjna: Sprawdzasz, czy Twoja modernizacja zaoszczędzi minimum 10 toe (to minimalny próg, aby wniosek miał sens ekonomiczny, choć mniejsze projekty można łączyć w grupy).
- Wykonanie audytu: Ekspert przygotowuje dokumentację.
- Złożenie wniosku do URE: To musi nastąpić przed startem prac!
- Realizacja inwestycji: Robisz remont, wymieniasz okna, montujesz OZE.
- Audyt powykonawczy: Potwierdzenie, że osiągnięto zakładane oszczędności.
- Wydanie certyfikatów przez URE: Urząd sprawdza papiery (może to trwać kilka miesięcy).
- Sprzedaż na TGE: Twoje certyfikaty trafiają na giełdę, a Ty otrzymujesz przelew.
Białe certyfikaty UE są częścią szerszej polityki, więc możesz być pewien, że ten system nie zniknie z dnia na dzień. Wręcz przeciwnie – rok 2026 przyniesie jeszcze większy nacisk na efektywność.
Podsumowanie i co dalej?
Białe certyfikaty to narzędzie dla odważnych i świadomych graczy rynkowych. To nie jest „łatwa dotacja”, gdzie wypełniasz jeden wniosek i czekasz. To proces wymagający precyzji, audytu i cierpliwości w kontaktach z URE. Jednak kwoty, o które toczy się gra, sprawiają, że białe certyfikaty cena jest jednym z najczęściej sprawdzanych parametrów przez dyrektorów finansowych dużych firm deweloperskich.
Moim zdaniem, w 2026 roku nie stać Cię na ignorowanie tego mechanizmu. Przy rosnących kosztach materiałów budowlanych i energii, każdy sposób na odzyskanie kapitału jest na wagę złota.
Mam do Ciebie pytanie: Czy planujesz w najbliższym roku jakąkolwiek inwestycję, która może zmniejszyć zużycie energii w Twojej firmie lub budynku? Jeśli tak, napisz w komentarzu – pomogę Ci ocenić, czy masz szansę na białe certyfikaty!
FAQ – Najczęstsze pytania o białe certyfikaty
1. Ile kosztuje biały certyfikat?
Aktualnie cena oscyluje wokół 2300-2500 zł za 1 toe. W 2026 roku spodziewamy się utrzymania tego trendu z lekką tendencją wzrostową ze względu na wyższą opłatę zastępczą.
2. Jak uzyskać białe certyfikaty?
Kluczem jest audyt efektywności energetycznej wykonany przed inwestycją i złożenie wniosku do Prezesa URE. Po zakończeniu prac składasz zawiadomienie o zakończeniu inwestycji.
3. Czy osoba prywatna może dostać białe certyfikaty?
Teoretycznie tak, ale minimalny próg oszczędności (10 toe) jest zazwyczaj nieosiągalny dla jednego domu jednorodzinnego. Osoby prywatne częściej korzystają z programu „Czyste Powietrze”. Białe certyfikaty to domena firm, wspólnot i deweloperów.
4. Ile toe na biały certyfikat trzeba zaoszczędzić?
Jeden certyfikat to dokładnie 1 toe zaoszczędzonej energii pierwotnej średniorocznie. Minimalny wniosek do URE musi opiewać na 10 toe (można sumować kilka mniejszych projektów).
5. Białe certyfikaty cena zakupowa – czy to się opłaca?
Jeśli jesteś podmiotem zobowiązanym, kupno certyfikatów na giełdzie prawie zawsze opłaca się bardziej niż płacenie kary (opłaty zastępczej).
6. Czym są białe certyfikaty w porównaniu do zielonych?
Zielone certyfikaty wspierają produkcję energii z OZE. Białe certyfikaty wspierają OSZCZĘDZANIE energii, niezależnie od jej źródła.
7. Czy białe certyfikaty to pomoc publiczna de minimis?
W większości przypadków tak, co oznacza, że musisz pilnować limitu 300 000 EUR w ciągu 3 lat dla Twojego przedsiębiorstwa.
Zrób kolejny krok: Chcesz wiedzieć, czy Twoja planowana inwestycja kwalifikuje się do uzyskania białych certyfikatów? Możemy wspólnie przeanalizować Twój projekt pod kątem oszczędności energii!